Interieur van het paviljoen; foto Iris Vetter

 

Het Kabinet van de Dames

Een tijdelijk paviljoen Het Kabinet van de Dames i.s.m. Bert Kramer, Martina Florians, Sasker Scheerder en Iris Vetter

Tekst Martina Florians

In het Het Kabinet van de Dames vertellen zeven dames verhalen over hun leven. De verhalen spelen zich af tussen 1914 en 2014. Het publiek kan komen luisteren. Maar ook zelf een verhaal vertellen. In mei en juni 2014 stond het Kabinet van de Dames in de Amsterdamse Beethovenstraat. Een geslaagde strijd tegen het vergeten. Vertellers en luisteraars worden verbonden. En verbinding sterkt de mens.

In het Kabinet is een luistermeubel met twee luisterplekken voor vier/vijf personen ingericht. Het meubel is opgebouwd uit zeven balken/zeven levenslijnen van de zeven dames en strekt zich uit over de gehele lengte van de container. Op elke balk zijn quotes van één van de zeven dames te lezen. Op de achterwand van het Kabinet zijn veertig foto’s, zeven parfums, vier landkaarten, een koelkast met de lievelingstaart van mevrouw Boersma, de lievelingswijn van mevrouw de Gier en de gevallen chocolademelk van mevrouw Reinshagen, een koffer met een trouwjurk van mevrouw Lobatto, een bontjas van mevrouw Koster en een paar schoenen met kapotte binnenzolen te zien.

Menukaart
De anekdotes zijn chronologisch geordend, op de achterwand van het Kabinet en in de menukaart. Het eerste verhaal is van 1912, de laatste verhalen uit 2014. De bezoeker kan advies krijgen bij het kiezen uit het menu, sommige bezoekers kiezen meteen alle verhalen uit hun geboortejaar, anderen willen eerst iets weten over de dames en kiezen vervolgens alle verhalen van één dame om daarna ook naar de verhalen van de andere dames te luisteren, weer anderen willen juist alle vlucht-verhalen horen en er zijn ook veel bezoekers geweest die gewoon bij het eerst verhaal beginnen en net zo vaak terug komen tot ze alles gehoord hebben.

Directe luisterervaring
Wat maakt de luisterervaring in het Kabinet van de Dames tot zo’n intense ervaring? De inhoud van de verhalen: de verhalen nemen bezoekers echt mee in andermans ervaring. De heldere vertelwijze van de dames: een goede montage is onontbeerlijk voor een directe luisterervaring. De reikwijdte van de verhalen: de ervaringen van een meisje in Duitsland zijn niet vaak gehoord in Amsterdam-Zuid. De 360 graden-blik: het ontlokte één van de bezoekers de prachtige uitspraak: ‘Wanneer je de nuances kent, kan je het je niet meer veroorloven om te generaliseren.’ De actualiteit: de ervaringen staan centraal en juist die zijn tijdloos en dat maakt dat anderen zich kunnen verbinden aan een verhaal. De ontvangst van de gasten: de gastvrouwen en gastheren zijn veelvuldig bedankt om hun persoonlijke benadering van de bezoekers. In de ruimte voor nieuwe verhalen: de helft van de bezoekers komt zelf een verhaal vertellen en is ontroerd over de waardering die ze daarvoor terugkrijgen. De vormgeving: er is veel lof voor de eenheid tussen verhaal en beeld.

Intiem
In de reacties van de bezoekers zijn het terugkerende woorden: ontroerd, geraakt, bijzonder, persoonlijk, belangrijk, intiem en bedankt. ‘Mooi al die hapjes, vleugen en lagen. Doet ook veel recht aan de ongrijpbaarheid van verleden en herinnering. Prachtig.’ En: ‘Een zeldzaam mooi initiatief, een bijeenkomst met een open sfeer waar ik me erg welkom voelde. De vertelde verhalen en geroken parfums hebben een mooie indruk gemaakt. Erg bedankt.’

Verbinding
Het is niet zomaar een bezoek aan het Kabinet, het raakt, het beklijft, het doet meningen kantelen en het zet de herinneringen in beweging. Een bezoek heeft impact en wordt niet licht vergeten. De verhalen laten de vele facetten van de werkelijkheid zien en de nuances van de geschiedenis. Mensen raken verbonden door deze momenten te delen, in de verhalen en ook in de ervaring van het luisteren en vertellen. Deze verbinding wordt gezocht en sterkt de mens, de verteller én de luisteraar.